Nuştox û şaîr J. Îhsan Espar
Îhsan Espar, 1956 de Pîran de maya xo ra bîyo. Ey 1979 de, Dîyarbekir de Enstîtuyê Perwerdeyî qedênayo.
Kanada piştevaniya Kurdistanê dike
Kanada piştevaniya biryara gelê Kurdistanê ya derbarê serxwebûnê dike.
Kürdlerin Kudüs’ü Kerkük
Kürdistan, bayrağı, milleti ve toprağı ile birdir.
’Celal Talabani’nin sağlık durumu gittikçe düzeliyor’

'Celal Talabani'nin sağlık durumu gittikçe düzeliyor'

19 Aralık 2012 Çarşamba 11:05
Ani bir rahatsızlığından dolayı Bağdat’ta hastaneye kaldırılan Irak Cumhurbaşkanı ve YNK lideri Celal Talabani’nin sağlık durumunun her saat biraz daha düzeldiği bildirildi.

Talabani’nin bürosundan medya ile ilişkiler sorumlusu Barzan Şeyh Osman, “Cumhurbaşkanı’nın sağlık durumu her saat iyileşiyor” dedi. Osman, Talabani’nin tedaviye cevap verdiğini bildirdi.

Salı akşamı da doktorlar düzenledikleri basın toplantısında kanama geçiren damarların eskisi gibi çalıştığını söylemişlerdi. Doktorlar adına konuşan Hani Musa, sağlık durumunun gittikçe düzelmeye başladığını belirtirken, böbrek ve beyin damarlarında her hangi bir aksama olmadığını duyurmuştu. Musa son olarak Talabani için Çarşamba günü İngiltere'den bir doktor grubun geleceğini bildirdi.

Portre: Celal Talabani

Celal Talabani, Irak’ta Saddam Hüseyin iktidarına son veren 2003 tarihli Amerikan işgalinden beri cumhurbaşkanlığı koltuğunda oturuyor.

Kürtlerin Mam Celal, yani Celal Amca olarak hitap ettikleri Celal Talabani, Irak Kürt siyasetinde 50 yıldır en etkin ismi olarak biliniyor.

Talabani, cumhurbaşkanlığı koltuğuna Irak’ta merkezi hükümet ve Kürt gruplar arasında yıllar süren çatışmaların ardından oturdu.

Irak’ta çeşitli mezhepsel ve etnik gruplar arasında arabuluculuk yapan Talabani, son günlerde Bağdat hükümeti ile Kuzey Irak Kürt yönetimi arasındaki gerginliğe son vermeyi amaçlayan bir anlaşmanın hazırlanmasında rol oynadı.

Talabani, 1933 yılında Süleymaniye’de doğdu.

Siyasi kariyerine Kürdistan Demokratik Partisi’ne (KDP) bağlı Kürdistan Öğrenci Birliği'nin kurucu üyesi ve lideri olarak 1950'li yılların başında başladı.

Irak hükümetinin Kürt azınlığa yönelik baskısına karşı kurulan bu gizli birliğe bağlı olan Talabani, tutuklanmamak için saklanmak zorunda kalmıştı.

KDP'de hızla yükseldi

Talabi, 18 yaşına geldiğinde KDP’nin merkez komitesine girdi ve Kürt bölgesinde Irak hükümetine karşı yürütülen direnişte liderlik pozisyonuna kadar yükseldi.

KDP, 1970 yılının Mart ayında, Kürtlere özerk bir bölge verilmesi ve Kürtçe’nin okullarda öğretilmesine izin verilmesi için Irak hükümeti ile anlaşmaya vardı.

Ama Kürt hareketine mali destekte bulunan komşu ülke İran’ın dört yıl içinde KDP’ye desteğini çekmesi üzerine, Kürt hareketi de krize sürüklendi.

Talabani, 1975’te Irak’ın içinde direniş hareketi oluşturulmasını amaçlayan Kürdistan Yurtseverler Birliği’ni (KYB) kurdu.

Barzani ile fikir ayrılıkları yaşayan Talabani’nin kurduğu KYB, Barzani ailesinin önderliğindeki KDP ile yıllar boyu rekabet etti.

İran-Irak Savaşı’nın yaşandığı 1980li yıllarda, KDP İran’ın yanında yer alırken KYP tarafsız kalmayı tercih etti.

İranlılar 1983’te KDP’nin yardımıyla kilit öneme sahip Hac Umran’ın kontrolünü ele geçirdi.

Ardından Saddam Hüseyin, İranlıların bölgeden uzaklaştırılmasına yardım edilmesine karşılık KYP’ ile ateşkes anlaşmasına vardı.

Amerika'dan destek aradı

Fakat, Talabani’nin özerk bir Kürt bölgesinin genişletilmesi konusundaki umutları boşa çıktı.

Saddam Hüseyin, petrol zengini Kürt kenti Kerkük’ün özerk Kürdistan bölgesine dâhil edilmesine ve petrol gelirlerinden yüzde verilmesine karşı çıktı.

talabani

Celal Talabani, Irak Başbakanı Nuri Maliki ile birlikte.

İran-Irak savaşı sona erdiğinde, Saddam Hüseyin Kürt isyanlarından intikam almak istedi.

Irak lideri Kürtleri hedef alan El Enfal operasyonu ile binlerce Kürt köyüne saldırdı ve yüzlerce Kürt’ü tutukladı, sınır dışı etti veya öldürdü.

Celal Talabani’nin ‘Kürt halkına yönelik soykırım’ olarak tanımladığı Halepçe’deki zehirli gaz saldırısında en az 5 bin Kürt öldü.

Talabani, Amerika Birleşik Devletleri’nin Saddam Hüseyin’in devrilmesine yardımcı olacağı umuduyla 1991’deki Körfez Savaşı’nda Saddam rejimine karşı ayaklanmalara destek çıktı.

Sayıları binleri bulan binlerce Kürt savaşçı Bağdat'ın 150 kilometre yakınlarına kadar ilerledi.

Ateşkes ilan edildi

Ancak Amerikalılar ve müttefiklerinin Bağdat'a girmeden çekilmesinin ardından Saddam Hüseyin Kürtleri hedef alan yoğun bir askeri harekâta girişti.

Türkiye'nin sınırlarını mültecilere kapatması üzerine de 1.5 milyon kadar Kürt civardaki dağlık bölgelere kaçtı.

Sonunda da koalisyon güçleri sınırın Irak tarafında mülteci kampları oluşturdu ve ''uçuşa yasak bölge'' uygulamasıyla da bu mültecileri Iraklılardan korumaya başladı.

Nisan 1991'de Talabani ve KDP lideri Mesut Barzani, ateşkes ilan ederek, Saddam Hüseyin'le görüşmek üzere Bağdat'a gittiler.

saddam

Talabani, Saddam rejimine karşı mücadele etti.

1992'de Kürt grupların kendi aralarındaki uzlaşmazlıkları gidermek umuduyla gerçekleştirdikleri seçimler sonunda taraflar arasında yeni gerilimler patladı.

2003'te ABD liderliğindeki Irak işgaline gidilen süreçte iki taraf aralarındaki uzlaşmazlıkları bir yana bırakarak, askeri harekâtı kolaylaştıracak bir işbirliğine gittiler.

Amerikalıların Türk ordusunun da Irak'a girmesine izin vermeleri baskılarına direnen iki lider, yeni Irak'ta dış politika, savunma ve maliye politikalarını Bağdat'taki yeni hükümete devretmeyi kabul ederken, karşılığında da ''özerk statülerini'' koruma güvencesi aldılar.

Bu uzlaşma ''bağımsızlık zamanı''nın geldiğini düşünen bazı Kürtleri öfkelendirdi.

"Kürtlerin liderliği gerçekçi"

Talabani'nin bu konudaki yaklaşımı ise, ''Kürtlerin liderliği gerçekçi. Bu aşamada bunun imkansız olduğunu biliyorlar, dolayısıyla demokratik bir Irak çerçevesinde bir federasyon mücadelesi veriyorlar'' oldu.

Saddam Hüseyin sonrasında hazırlanan Irak'ın geçici anayasası müzakerelerinde kilit bir isim olan Celal Talabani, Ocak 2005'te geçici devlet başkanlığı görevine getirildi.

Ertesi yıl ise, ikinci dönem için yeniden seçildi ve Irak'ın yeni anayasasına göre seçimle işbaşına gelen ilk cumhurbaşkanı oldu.

2010'da seçimlerin ardından iktidar paylaşımı müzakerelerinde yaşanan açmazı aşmak için yürütülen görüşmeler sonunda varılan anlaşmanın bir parçası olarak parlamento tarafından yeniden cumhurbaşkanlığına seçilen Kürt lider, son iki yılı ise sağlık sorunlarıyla geçirdi.

2007'de Ürdün'de aşırı su kaybı tedavisi gören Celal Talabani, bir yıl sonra da ABD'de kalp ameliyatı geçirdi. Tedavi amaçlı seyahatlari son iki yılda da devam etti.

Kaynak: BBC, ANF

Diğer Haberler