Nuştox û şaîr J. Îhsan Espar
Îhsan Espar, 1956 de Pîran de maya xo ra bîyo. Ey 1979 de, Dîyarbekir de Enstîtuyê Perwerdeyî qedênayo.
Kanada piştevaniya Kurdistanê dike
Kanada piştevaniya biryara gelê Kurdistanê ya derbarê serxwebûnê dike.
Kürdlerin Kudüs’ü Kerkük
Kürdistan, bayrağı, milleti ve toprağı ile birdir.
Doğu Kürdistan’da ’uyuşturucu’ ve ’intihar’ korkunç boyutlarda

Doğu Kürdistan'da 'uyuşturucu' ve 'intihar' korkunç boyutlarda

04 Ocak 2013 Cuma 08:14
Uyuşturucu ile mücadele polisine göre Sine bölgesinde 21 bini aşkın genç uyuşturucu madde kullanıyor. Gerçek rakamın daha yüksek olduğu tahmin ediliyor.

İran dünyanın en büyük uyuşturucu kullanıcısı nüfusuna sahip. Rejim güçlerinin gözetiminde özellikle Doğu Kürdistan’da uyuşturucu madde kullanımı ürkütücü boyutlara ulaştı. Sadece Sine bölgesinde 21 bini aşkın kişinin uyuşturucu madde kullandığı bildiriliyor. Aynı şekilde intihar vakaları da Doğu Kürdistan’da rekor bir düzeyde seyrediyor. Araştırmalara göre 4’ü İlam’da olmak üzere İran’da her hafta 13 kişi intihar ediyor.

Uyuşturucunun geçiş hattında bulunan İran’da, bu maddelerin önemli bir kısmı içerde tüketiliyor. İran genelinde milyonlarca kişi uyuşturucu kullanırken, Doğu Kürdistan’da da bu sayı her geçen gün artıyor. Uyuşturucu ile mücadele polisine göre Sine bölgesinde 21 bini aşkın genç uyuşturucu madde kullanıyor. Gerçek rakamın daha yüksek olduğu tahmin ediliyor.

Medyaya yer alan bilgilere İran narkotik polisi raporlarında, uyuşturucu bağımlılığı yüzde 196 oranında artış gösterdi. Narkotik raporunda sadece 2012 yılı içerisinde Sine bölgesinde uyuşturucu 1744 kişinin rehabilite merkezlerine gönderildiği ifade ediliyor. Rehabilitasyon merkezleri olduğu belirtilen edilen bu yerlerde, işkence ve kötü muamele yapıldığı da gelen bilgiler arasında. Birçok kişinin burada gördüğü işkencelerden dolayı ağır psikolojik sorunlar yaşadığı bildiriliyor.

İran’daki uyuşturucu trafiğini yakından gözlemleyen uzmanlara göre, Devrim Muhafızları’nın gözetimindeki mafya şebekelerinin, Doğu Kürdistan’da bilinçli bir şekilde gençleri uyuşturucu batağına çekiyor.

DÜNYANIN EN BÜYÜK UYUŞTURUCU KULLANICISI NÜFUS

İran, Afganistan’dan Avrupa ve Ortadoğu’ya taşınan uyuşturucu için önemli bir geçiş hattı. İran’ın kendisi de uyuşturucudan doğrudan etkileniyor. Resmi tahminlere göre 75 milyon nüfuslu ülkede 2 milyon kişi uyuşturucu kullanıyor ve bunların 400 bini eroinman. Ancak muhalif kaynaklara göre uyuşturucu kullananların sayısı 11 milyonun üzerinde.

BM’ye göre de 5 ila 6 milyon uyuşturucu kullanıcısı ile İran dünyanın en büyük eroin ve afyon kullanıcısı nüfusuna sahip. Bunlardan yüzde 16 ila yüzde 21’i enjeksiyon yolu ile uyuşturucu alıyor. Buna bağlı olarak da, AİDS ve diğer bulaşıcı hastalıklar da ülkede yayılıyor. İran’da AİDS hastalığı bulaşanların sayısının 100 binin üzerinde olduğu tahmin ediliyor. Ayrıca uyuşturucu kullananların yüzde 10’u kadınlardan oluşuyor. Bunun yol açtığı nedenlerden biri ise kadınların uyuşturucu elde etmek için fuhuşa yönelmesi oluyor.

İDAM CEZALARI

Bir yandan uyuşturucu kullanımı artarken diğer yandan uyuşturucu trafiğinden dolayı idam edilenleri sayısında da büyük bir artış var. İran dünyada Çin, Suuri Arabistan ve ABD ile birlikte en fazla idamların gerçekleştirildiği ülkeler arasında yer alıyor. İran şeriat yasalarına göre cinayet, tecavüz, silahlı soygun, uyuşturucu trafiği ve zina idam cezasına götürebilir. İdam edilenlerin büyük çoğunluğu uyuşturucu ticareti yaptığı belirtilen mahkumlardan oluşuyor.

BM’den bir uzmanın Ekim ayında yaptığı açıklamaya göre resmi olarak İran rejimi 2012 yılının ilk sekiz ayında 300 kişiyi idam etti. Gerçek rakamların daha yüksek olduğu tahmin ediliyor. BM 2011 yılında bu ülkede 670 idam gerçekleştiğini tespit etmişti. İnsan Haklarını İzleme Örgütü (HRW) ve Harm Reduction International (HRI) örgütü yıl içinde yaptıkları ortak bir açıklamada İran rejiminin 2010 ve 2011 yıllarında 1000’i (bin) aşkın kişiyi uyuşturucu trafiği ya da uyuşturucu tüketiminden dolayı idam ettiğini bildirmişti. Önceki yıllara göre bu rakamın üçe katlandığı belirtiliyor.

Her iki organizasyon, sadece 2011 yılında en az 600 kişinin idam edildiğini belirterek, bu infazların yüzde 80’inin "sadece kullanım" dahil uyuşturucu ile bağlantılı olduğunu kaydetmişti. Uluslararası Af Örgütü’ne göre ise 2009 yılında en az 389 kişi idam edildi, bunların 166’sı uyuşturucu ile bağlantılı infazlardı.

İNTİHAR VAKALARINDA REKOR ARTIŞ

İntihar vakalarında da ciddi bir artış var. Doğu Kürdistan insan hakları örgütleri ve bu alanda çalışma yürüten sivil toplum örgütleri de artan intihar vakaları nedeniyle endişeli.

Tahran Psikoloji Enstitüsü Başkanı Dr. Cafer Buelheri’ye göre İran’da her yıl 60 bin kişi intihar girişiminde bulunuyor. Psikoloji Bölümü Encümeni Sekreteri Perviz Müzahiri, toplumun yüzde 25’inin psikolojik sorunları var. Sağlık alanından gelen resmi veriler de İran’da intihar vakalarının geçen yıllara göre 9.4 kat arttığını gösteriyor. İranlı doktor Hüseyin Laciwerd, kadınlar arasındaki intihar girişimlerinin erkeklere göre sekiz kat daha fazla olduğunu söylüyor.

İNTİHARLARDA İLAM BÖLGESİ İLK SIRADA YER ALIYOR

İran’da her hafta 13 kişinin intihar ettiği, bunlardan 4’ünün İlam bölgesinde yaşandığı bildiriliyor. İlam ile birlikte Doğu Kürdistan’da Kirmaşan, Sine ve Hemedan, intiharların en yoğun yaşandığı yerler olarak dikkat çekiyor. Sadece kadın intiharları, uyuşturucu kullanımı ve idamlar değil, bunlara paralel olarak kadına yönelik şiddet ve fuhuş da giderek artıyor.

İlam Eyaleti Sağlık Örgütü Başkanı Sadık Rüstemi, İran genelinde intiharların en fazla yaşandığı bölgenin İlam olduğunu kaydediyor. Isna haber ajansına konuşan Rüstemi, bu bölgede her hafta 4 kişinin intihar ettiğini belirtirken, intihar vakalarının evli genç kadınlar arasında en yüksek düzeyde olduğuna dikkat çekiyor. Özellikle de 30 yaş altı gençlerde intihar eğilimin yüksek olduğuna işaret eden Rüstemi, İlam’daki intiharların nedenlerini “boşanma ve sonrasında ortaya çıkan sorunlar” olarak gösteriyor.

İNTİHAR NEDENLERİ

Daha önce İlamlı parlamenter Daryuş Qabari, bu bölgede 2011 yılında 2 bin kişinin intihar ettiğini belirterek, bunda ekonomik sorunlar ve işsizliğin büyük rol oynadığını belirtmişti. İstatistiklere göre İran nüfusunun yüzde 40’ı yoksulluk sınırı altında yaşarken, yüzde 25’i işsiz.

Başkent Tahran ile Zencan, Gilan, Türkmenşahr, Loristan ve diğer bir çok eyalette de idamlar yoğun. Zencan ve Gilan’da erkek intihaları kadınlara göre daha yüksek olurken, Loristan, Türkmenşahr ve İlam’da evli genç kadınlar arasında bu oranın yüksekliği dikkat çekiyor. İran genelinde de intiharların en çok genç kadınları etkilediği belirtiliyor.

Yapılan araştırmalara göre intiharlarda rol oynayan faktörler şöyle: aile sorunları, az sevgi, erken yaşta evlilik, evli kadın ve erkekler arasında büyük yaş farkı, çiftler arasındaki anlaşmazlık, çok evlilik, ev işlerine ilgisizlik, boşanma, tabu ve sefalet.

İlam’da intihar eden kadınların yüzde 80’i genç kadınlardan oluşuyor. Bunların da yüzde 18’inin intiharı yaşadıkları depresyona, yüze 14’ü “namus” olarak ifade edilen meselelere, yüzde 8’i de sefalete bağlanıyor.  (ANF)

Diğer Haberler

Diğer Haber Başlıkları