Nuştox û şaîr J. Îhsan Espar
Îhsan Espar, 1956 de Pîran de maya xo ra bîyo. Ey 1979 de, Dîyarbekir de Enstîtuyê Perwerdeyî qedênayo.
Kanada piştevaniya Kurdistanê dike
Kanada piştevaniya biryara gelê Kurdistanê ya derbarê serxwebûnê dike.
Kürdlerin Kudüs’ü Kerkük
Kürdistan, bayrağı, milleti ve toprağı ile birdir.
Kangal Köpekleri ve ”doktor” balıkları tehlikede

Kangal Köpekleri ve "doktor" balıkları tehlikede

27 Kasım 2012 Salı 08:42
Dünyaca ünlü doktor balıkların, nesli tükenmekte olan kangal köpeklerinin soyunun tamamen bitmesi tehlikesine dikkat çekildi.

Sivas’ın Kangal ilçesinde yaşayan Aleviler için kutsallık arz eden Bakırtepe mevkiinde siyanürle altın aranması için Demir Export adlı bir şirkete lisans verildi. Çalışmaların başlamasına bölgede yaşayan Aleviler tepki gösterdi.

Alınan bilgilere göre Maden Teknik Arama kurumu Yama Dağı’nın uzantısında yer alan sönmüş bir volkanik bir dağ olan Bakırtepe mevkisinde altın tespit etti ve bölgede kırk yıldır demir, krom çıkaran Demir Export firmasına 2006 yılında işletme ruhsatı verdi. Eylül ayında aramalar için harekete geçen firmanın çevre değerlendirme toplantıları protesto etti.

Konuyla ilgili olarak Cumhuriyet gazetesine açıklamada bulunan eski ABF Genel Başkanı Ali Balkız, “Buradaki dünyaca ünlü doktor balıkların, nesli tükenmekte olan kangal köpeklerinin soyunun tamamen bitmesi demek. Tüm köylerin yüzyıllardır kurban adadıkları, kurban kestikleri, kutsal saydıkları bir ziyaretgâhtır. Doğaya, yaşama, tarihe, kültüre olduğu kadar inanca da bir saldırı var” diye konuştu.

Hükümet, daha önce de Dersim’de Aleviler için kutsal olan mekanları hidroelektrik santralleri yapımıyla sular altında bırakmıştı. (anf)

Kangal köpeğinin özellikleri nelerdir?

Ülkemizde en fazla beğenilen ve hakkında araştırma yapılan köpeklerin başında kangal köpekleri gelmektedir. Kangal köpeklerinin nasıl ürediğine dair yapılan bilimsel araştırmalar kesin bir sonuç elde edilmesini sağlayamamıştır. Ancak kangal köpeklerinin Avrupa ırklarında olduğu gibi insanlar tarafından suni olarak üretilmediği ve kesinlikle doğal yollardan türemiş saf bir ırk olduğu yapılan genetik araştırmalarla kanıtlanmıştır. Doğal yollar ile kendi aralarında üredikleri için sadece en güçlü erkeklerin genleri bir sonraki ırka taşınan kangal köpekleri, bu sayede yüzyıllar boyunca Anadolu’nun zor iklim şartlarında hayatta kalabilmiştir.

Kangal köpekleri son derece akıllı ve sakin yapılı bir köpek cinsi olmalarına rağmen, ırksal yatkınlık nedeni ile bir çoban köpeği olduğundan oldukça korumacı bir yapıdadır. Bekçilik görevi verilen yerlerde ya da kendi yaşam alanlarında karşılaştıkları yabancılara karşı muazzam derece agresif olabilen kangal köpekleri, bu özellikleri nedeni ile Anadolu’da çoban köpeği olarak kullanılmıştır. Yaşam alanları dışında herhangi bir saldırgan tavır içerisine girdikleri görülmeyen bu köpek ırkı, özellikle insanlar ile oldukça kuvvetli ilişkiler kurabilmektedir.

Yapısı gereği Avrupa kökenli ırklar gibi suni olarak üretilmediğinden, kangal köpeklerinin eğitimi diğer ırklara göre daha zordur. Doğal yollar ile üreyen safkan bir ırk olması nedeni ile kangal köpeklerinin eğitimi, 3 aylıktan itibaren uzman bir eğitmen tarafından verilmelidir. Kangal köpekleri sürüleri, insanları ve evleri koruma içgüdüsüne sahip olduklarından dolayı kendi zekaları ile hareket edebilme yeteneğine sahiptir. Sahibi ile arasında diğer birçok ırkta görülmeyen son derece güçlü bir bağ olan kangallar, sahiplerinin isteklerini çoğu zaman komut gerektirmeden yerine getirebilmektedir.

Kangal köpekleri genetik olarak son derece kaslı ve kuvvetli bir bedene sahiptir ve ağırlıklarının 2-3 katını ağızları ile sürükleyebilmektedir. Bu bedensel yapılarından ve genetik çoban köpeği özelliğinden dolayı kapalı alanlarda yaşamaya uygun hayvanlar değildir. Çocuklu aileler için son derece ideal bir köpek cinsi olan kangallar, mümkün olduğunca geniş yaşam alanlarına ihtiyaç duymaktadır. Ailelerin çocuklarını sahiplenerek onları korumak istemeleri ve geniş bir alana sahip olarak kendi otoriterini diğer hayvanlara hissettirmek istemeleri nedeniyle, bahçeli evlerde yaşamaları çok daha uygudur.

Kangal köpekleri doğal yaşam koşullarına uyum sağlayarak safkan bir ırk olarak ürediğinden, son derece yoğun tüylü bir kürke sahiptir. Bu nedenle kangal köpeği sahiplerinin en azından haftada bir defa sert kıllı bir fırça ile köpeklerini taraması, kürklerinin çok daha sağlıklı ve parlak olmasını sağlayacaktır. Genel olarak bakımı çok kolay olan kangal köpekleri, hareket edebilecek ve özgür yaşabilecek yaşam alanlarına ihtiyaç duymaktadır. (merakname.com)

Kangal Balığı

Sivas'ın Kangal ilçesinin kavak köyü yakınlarında termallerde ve derelerinde yetişen sardalya ya benzeyen balık. Sırtı gümüşi karnı gri renktedir. Yaklaşık 3 ile 10 cm arası büyüklüğünde olup, bölgenin protein besi kıtlığı sebebi ile kolayca insanların derilerine yaklaşmaktadır.

Özelliği

En önemli özelliği protein besi yetersizliği sebebi ile insanlara yaklaşması ve cilt ve ten üzerindeki ölü deri parçalarını ve çeşit genetik cilt hastalığı Atopik dermatit'i kemirmeleridir. Bir çeşit tuz salyasından kemirme sırasında deri altına karışmakta ve bu Psoriasis cilt hastalığını iyileştirdiğine inanılmaktadır.

Hasta deri bölgelerini özellikle kemirirler. Bunlara ayrıca doktor balığı denilir. Balıkların şifa özelliğini Kangal halkı tespit etmiş ve ilkel şartlarla kurulmuş çadırların yanındaki su birikintilerinde balıkları ürkütmeden ciltlerinin kemirmelerini beklemişler. Bugün modern ve tıbbi şartlar altındaki yüzme havuzlarında balıkların tedavileri kıpırdanmadan ve özenle beklenmekte.

Avrupalı biyolog Heckel 1843 senesinde bu balık türünü tespit etmiş ve litaratürlere latince Garra rufa olarak geçmiştir.

Balığın uzun vaadede tıbbi araştırmaları yapılmakta. Balığın bu özelliği ile bölgenin sıcak ve güneşli yapısının tedavilerde önemli rol oynadığı sanılmakta. Tıbben her cilt hastalığına iyi geldiği ispat edilememiştir.

Avrupa'da da bu özelliği duyulmuş ve ülke dışına kaçak yollardan kaçırılıp, çeşitli ülkelerde üretilmektedir.  (wikipedia.org)

Diğer Haberler