Newepel de nuştoxê neweyî
Hûmara 96. ya Newepelî Vejîya. Nuştoxanê na hûmare ra Sedef Kandemir, Newal Nupel, Ferîd Îbrahîm Sevinç û Meral Güntaş reya verên a ke Newepel de dest bi nuştişê kirdkî kenê.
Wêjeya kirmanckî û  Seyda Melle Ehmedê Xasî
Nivîskar-lêkolîner Roşan Lezgîn, Ehmedê Xasî wek destpêka wêjeya kirmanckî bi nav kir û got ew him zanayekî olî him jî zanayekî felsefeyê bû û bi 4-5 zimanan dizanîbû.
Kürdistan Kamuoyuna [Sıdkı ZİLAN]
Kürdistan İslami Hareketi (AZADÎ) eski Genel Sekreteri, Evet-Hayır Kampanyası ve diğer konulara ilişkin basın açıklaması yaptı.
Türkiye’de Kürdce Kitap

Türkiye’de Kürdce Kitap

30 Ocak 2017 Pazartesi 13:29
2012 yılında faaliyetine başlayan ve ağırlıklı olarak Zazaca Kürdcesine yer veren Roşna Yayınevi’nin 34’ü Zazakî, 2’si Kurmancî olmak üzere toplamda 37 kitabı yayınlanmıştır.

Türkiye’de Kürdçe yayıncılığı hakkında gazete, dergi ve internet sitelerinde yayınlanan birkaç yazı dışında pek bir bilgi yoktur. Sadece Malmisanij, Said Veroj, Fehim Işık, Amir Hassanpour ve Mesud Arslan’ın yakın tarihlerdeki birkaç çalışması mevcuttur. Ferit Demirel’in KurdiLit sitesindeki ‘Kürd Yayıncılığının Tarihçesi’ isimli yazısı ise adlarını andığımız şahsiyetlerin eserlerinden yararlanılarak hazırlanmış kısa ve dolgun bir yazıdır. Biz de birkaç yayınevini arayarak Kürdçe kitapları hakkında bilgi aldık. Kendilerine şükranlarımızı sunduğumuzu belirttikten sonra, grafik haline getirilen bilgilerin araştırmacılara yararlı olacağını ifade etmeliyiz.

Bugünkü Kürd yayıncılığını anlamak için bir miktar geriye gitmemiz gerekiyor. Osmanlı devletinde tespit edilebildiği kadarıyla, 1844-1923 yılları arasında Arap harfleriyle ve matbaa usulüyle yayımlanan Kürdçe kitap sayısı 40 civarındadır. Türkiye’de ise 1923-2005 yılları arasında yayınlanan kitap sayısı 628’dir. Kürdçe kitaplarda nitelikte ve nicelikte bir sıçrama yaşanarak, 2005-2016 yılları arasında toplanda 1845 kitap basılmıştır.

Cemil Oğuz’un 2005’ten beri hazırladığı, ‘Kürdçe Yayınlanan Kitapların Listesi’, Kürd yayıncılığının bugün varmış olduğu düzeyi ortaya koymaktadır:

Kürdçe ve Kürdler üzerine kitap yayınlayan birçok yayınevinin içerisinde en fazla kitap yayınlayan Avesta ile Nûbihar Yayınevi’dir. 1995 yılında Abdullah Keskin, Ruken Bağdu ve Songül Duraker tarafından kurulan ‘Avesta Yayınevi’, 2016’ya kadar 600 civarında Kürdçe (250), Türkçe ve diğer dillerde kitap basmıştır.

Bugün itibariyle Kürdlerin yaşadığı birçok ilde yayınevleri faaliyette bulunmaktadır. Ancak İstanbul, Diyarbakır ve son zamanlarda da Van’ın merkez konumuna geçtiğini belirtmeliyiz.

İstanbul:

1998 yılında İstanbul’da faaliyetine başlayan Aram Yayınevi’nin 500 civarında kitabı basılmıştır. 2005 yılında faaliyetine başlayan Hivda Yayınları’nın 17’si Kürdçe (1’i Zazaca, 16’si Kurmanci) olmak üzere şimdiye kadar 35 kitabı yayınlanmıştır. 2005 yılında yayın faaliyetine başlayan Tevn Yayınları’nın şimdiye kadar 260 civarında kitabı basılmıştır. 2006 yılında açılan Do Yayınları’nın şimdiye kadar 230 kitabı yayınlanmıştır. 2007 yılında kurulan Soran Yayınları, 120 civarında kitap yayınlamıştır.

Diyarbakır:

2003 yılında Diyarbakır’da kurulan Belkî Yayınevi’nin şimdiye kadar 81 kitabı ve 28 sayılık Çirusk dergisi yayınlanmıştır. 2004 yılında faaliyetlerine başlayan Lîs Yayınevi’nin ise 285’i Kürdçe olmak üzere 315 kitabı basılmıştır. Daha çok çocuklara yönelik kitapları basan ve 2010 yılında kurulan Hîva Yayınları’nın da 42 kitabı yayınlanmıştır. 2011 yılında kurulan Na Yayınları’nın şimdiye kadar 70 kitabı ve üç sayılık Heterötopya dergisi yayınlanmıştır.  2012 yılında faaliyetine başlayan ve ağırlıklı olarak Zazaca Kürdçesine yer veren Roşna Yayınevi’nin de 34’ü Zazaki, 2’si Kurmanci olmak üzere toplamda 37 kitabı yayınlanmıştır. 2016 yılında kurulan Mori Yayınları’nın ise 8 kitabı çıkmıştır.

Van:

2013 yılında Van’da yayın hayatına başlayan Sîtav Yayınları’nın da, % 60’ı Kürdçe olmak üzere şimdiye kadar 65 kitabı piyasaya çıkmıştır. Ayrıca Lorya Yayınları’nın da birkaç kitaba imza attığını belirtmeliyiz.

Batman:

2013 yılında Batman’da (Êlih) kurulan Batmane Yayınevi’nin 12 kitabı yayınlanmıştır.

Her ne kadar yazının kapsamı Türkiye ile sınırlı olsa da, karşılaştırmaya imkan tanıması için Türkiye dışındaki birkaç yayınevinin kitap sayısına da bakmak gerekir.

İsveç’te yayın hayatına devam eden APEC, 1988-2009 yılları arasında farklı türde, ağırlıklı Kürdçe olmak üzere 325 kitap yayınlamıştır.

İran’ın Kum şehrinde 2010 yılında, daha çok çocuklara yönelik yayın yapan Weşanxaneya Emû Elewî 2015 yılına kadar 40 kitabı basmıştır.

Kürdistan Bölgesi’nde Bedirxan, Spirez, Aras yayınevleri bulunmaktadır. 2002 yılında kurulan Spîrêz Yayınları 2016 yılına kadar 426 kitap yayınlamıştır.

Ermenistan’da 1930-2016 yılları arasında 500 civarında Kürdçe kitap basılmıştır. İsveç’te ise 1970-2016 yılları arasında 7 bine yakın Kürdçe kitap piyasadaki yerini almıştır.

Kürd(çe) yayıncılığına ilişkin detaylı bir yazı tamamlandığında okuyucularla paylaşılacaktır.

imp-news.com

Diğer Haberler

Diğer Haber Başlıkları
30 Ocak 2017 Pazartesi 13:29
04 Aralık 2016 Pazar 01:35
05 Kasım 2016 Cumartesi 22:49
22 Ekim 2016 Cumartesi 10:55
04 Ağustos 2016 Perşembe 09:17
07 Temmuz 2016 Perşembe 09:20
04 Temmuz 2016 Pazartesi 15:04
28 Haziran 2016 Salı 08:27
22 Haziran 2016 Çarşamba 09:27
03 Haziran 2016 Cuma 17:11